Αιμοκάθαρση: διαδικασία, αξιοπιστία και ολοκληρωμένη φροντίδα

Πέμπτη, 22 Φεβρουαρίου 2024 11:56

Αιμοκάθαρση (Hemo-Dialysis, HD) είναι η μέθοδος η οποία βοηθάει στην υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας και τη διατήρηση στη ζωή, ασθενών με Χρόνια Νεφρική Νόσο. Είναι πολύ σημαντικό οι ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Νόσο (ΧΝΝ) να εντάσσονται έγκαιρα σε πρόγραμμα αιμοκάθαρσης για να διασφαλίσουν μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσής, αλλά και καλύτερη ποιότητα ζωής. Αυτό σημαίνει ότι ασθενείς με προ τελικού σταδίου ΧΝΝ πρέπει να παραπέμπονται έγκαιρα στο νεφρολόγο.

Πότε μπορεί να ξεκινήσει ο ασθενής την αιμοκάθαρση;

Το πότε πρέπει να ξεκινήσει ένας ασθενής την αιμοκάθαρση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως:

  • την καρδιακή λειτουργία
  • την ηλικία
  • το επίπεδο κινητικότητας
  • τη συνολική υγεία
  • τα αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων
  • τη δέσμευση και τη συνέπεια του ασθενούς

Η διαδικασία της αιμοκάθαρσης

Η διαδικασία της αιμοκάθαρσης είναι η πιο συχνή μέθοδος υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας. Για την αιμοκάθαρση χρειάζεται ο «τεχνητός νεφρός», η φίστουλα ή ένα καθετήρας τοποθετημένος σε μία μεγάλη φλέβα.

Στην αιμοκάθαρση μεταφέρονται άχρηστες ή βλαπτικές ουσίες που παράγονται καθημερινά στον οργανισμό των νεφροπαθών, από το αίμα προς το διάλυμα αιμοκάθαρσης. Ταυτόχρονα γίνεται και αντίστροφη μετακίνηση ουσιών από το διάλυμα προς το αίμα του ασθενούς. Για να επιτευχθεί μεγάλη ροή αίματος δημιουργείται μία αρτηριοφλεβική επικοινωνία (φίστουλα) μεταξύ αρτηρίας και φλέβας του ασθενούς από τον αγγειοχειρουργό.

Ο «τεχνητός νεφρός» είναι ένα φίλτρο που τοποθετείται στο ειδικό μηχάνημα. Στο εσωτερικό του φίλτρου το αίμα έρχεται σε επαφή μέσω μιας πορώδους μεμβράνης με ένα υγρό που απομακρύνει τις τοξίνες από το αίμα ενώ από την άλλη το «καθαρισμένο» αίμα επανέρχεται στη φλέβα του ασθενούς. Αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται αρκετές φορές στη διάρκεια της αιμοκάθαρσης έχοντας ως στόχο την εξισορρόπηση των υγρών και ηλεκτρολυτών στο αίμα του ασθενούς και την εξασφάλιση της επιβίωσής του. Η επιτυχία της διαδικασίας της αιμοκάθαρσης έγκειται στην ποιότητα της κάθαρσης. Όλοι οι παράγοντες που συμμετέχουν σε αυτή πρέπει να είναι ποιοτικοί. Κύριος ρυθμιστής είναι το φίλτρο αιμοκάθαρσης.

Πιο συγκεκριμένα, η φίστουλα είναι μία χειρουργική σύνδεση μεταξύ μίας αρτηρίας και μίας φλέβας συνήθως στο άνω άκρο η οποία γίνεται με τοπική αναισθησία, ώστε η φλέβα να αναπτυχθεί και να γίνει μεγαλύτερη για να μπορεί να επιτευχθεί ικανοποιητική αιματική ροή στη διάρκεια της συνεδρίας αιμοκάθαρσης.

Ο φλεβικός καθετήρας είναι ένας μικρός πλαστικός σωλήνας που επιτρέπει τη δημιουργία προσπέλασης στην αιμοκάθαρση. Όταν τοποθετείται σε μια μεγάλη φλέβα ονομάζεται κεντρικός φλεβικός καθετήρας.

Η διαδικασία αποτελείται από τα εξής βήματα:

  • Δημιουργούμε την αγγειακή προσπέλαση (fistula , συνθετικό μόσχευμα, προσωρινό ή μόνιμο καθετήρα)
  • Σχεδιάζουμε τις βελόνες και γραμμές αιμοκάθαρσης
  • Τοποθετούμε Φίλτρο Αιμοκάθαρσης
  • Διάλυμα

Συνήθως η αιμοκάθαρση έχει διάρκεια από 3 έως 5 ώρες και γίνεται τρεις ή τέσσερις φορές την εβδομάδα.

Αξιοπιστία και ποιότητα στην αιμοκάθαρση

Η αιμοκάθαρση γίνεται συνήθως στις μονάδες αιμοκάθαρσης, οι οποίες είτε λειτουργούν αυτόνομα είτε βρίσκονται ως ανεξάρτητα τμήματα μέσα σε νοσοκομεία ή κλινικές. Με τη χρήση των μηχανημάτων αιμοκάθαρσης δίνεται η δυνατότητα για εξατομικευμένη θεραπεία στον ασθενή με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου. Η διαδικασία της αιμοκάθαρσης είναι πολυπαραγοντική και για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να γίνεται εντός μιας οργανωμένης Κλινικής με έμπειρους ιατρούς όλων των σχετιζόμενων ειδικοτήτων, οι οποίοι μπορούν να επέμβουν σε περίπτωση έκτακτων περιστατικών.

Πιο συγκεκριμένα, χρειάζονται έμπειροι νεφρολόγοι, εξειδικευμένοι νοσηλευτές που γνωρίζουν τις προκλήσεις που συνεπάγεται η θεραπεία της αιμοκάθαρσης, καρδιολόγο, με εμπειρία και εξειδίκευση στα προβλήματα των νεφροπαθών και ομάδα αγγειοχειρουργών με σημαντική κλινική εμπειρία στη δημιουργία αγγειακών προσπελάσεων (μοσχεύματα, fistula, κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες).

Επιπλέον, για την αιμοκάθαρση πρέπει να εξασφαλίζεται ένα άνετο και ασφαλές περιβάλλον από το Κέντρο στο οποίο γίνεται η αιμοκάθαρση γιατί αυτή η διαδικασία αποτελεί βασικό μέρος της ζωής του αιμοκαθαιρούμενου.

Πώς επηρεάζει η αιμοκάθαρση την υγεία του ασθενούς

Η αιμοκάθαρση είναι μια διαδικασία χρόνια κι επαναλαμβανόμενη. Ο ασθενής καλείται να προσαρμοστεί σε έναν καινούριο τρόπο ζωής καθώς η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια περιλαμβάνει σημαντική αλλαγή στο επίπεδο ζωής. Αυτός ο νέος τρόπος απαιτεί να περνάει ένα σημαντικό κομμάτι του χρόνου του στη μονάδα νεφρού, να ακολουθεί διαιτητικούς κανόνες, να λαμβάνει φαρμακευτικά σκευάσματα και να είναι συνεπής σε αυτά. Επίσης, η αιμοκάθαρση επηρεάζει και την γενικότερη υγεία του ασθενούς σε διάφορα επίπεδα.

Αναιμία

Οι ασθενείς με ΧΝΝ συχνά αναπτύσσουν αναιμία, δηλαδή χαμηλό αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων. Αυτό τους κάνει να αισθάνονται κουρασμένοι και μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακό πρόβλημα που ονομάζεται υπερτροφία της αριστερής κοιλίας. Η αναιμία μπορεί να αντιμετωπιστεί με μια ορμόνη που ονομάζεται ερυθροποιητίνη (EPO) και επιπλέον σίδηρο. Η διόρθωση της αναιμίας βοηθά να κρατήσει την καρδιά σας υγιή.

Υγεία οστών

Τα οστά χάνουν ασβέστιο και εξασθενούν με την πάροδο του χρόνου. Κάποια ποσότητα ασβεστίου μπορεί να καταλήξει σε μέρη του σώματος, όπου δεν ανήκει, όπως την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία. Αυτό κάνει τα αιμοφόρα αγγεία πιο σκληρά, λιγότερο ευένδοτα και με πιο στενό αυλό. Όταν συμβεί αυτό, θα είναι πιο πιθανό να έχουμε καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

Καρδιαγγειακή νόσος

Επίσης οι ασθενείς σε αιμοκάθαρση έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο, αλλά μπορούν να βοηθήσουν τον εαυτό τους με την πρόληψη. Αρχικά είναι αναγκαίο να ληφθούν μέτρα για τον έλεγχο των προβλημάτων υγείας που μπορεί να οδηγήσουν σε καρδιαγγειακή νόσο, ιδιαίτερα ο διαβήτης και η υψηλή αρτηριακή πίεση. Απαραίτητο είναι να ακολουθηθεί ένας υγιεινός τρόπος ζωής, οι ασθενείς να τρώνε τα σωστά τρόφιμα, να ασκούνται τακτικά και να σταματήσουν το κάπνισμα.

Η σημασία της λήψης ολοκληρωμένης φροντίδας για τον αιμοκαθαιρούμενο

Η σύγχρονη αιμοκάθαρση αντιμετωπίζει τον αιμοκαθαιρούμενο ως ενεργό μέλος της κοινωνίας σε όλους τους τομείς της καθημερινότητας (εργαζόμενος, αθλητής, φοιτητής κλπ).

Η αποτελεσματική επικοινωνία με το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, η ψυχολογική στήριξη, η προσβασιμότητα στις υπηρεσίες υγείας και η παροχή ποιοτικής φροντίδας φαίνεται να μειώνουν την αναγκαιότητα καθημερινής νοσηλευτικής φροντίδας, για τους ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και να βελτιώνουν το επίπεδο ζωής.

Η επιτυχία της καλής ποιότητας ζωής βασίζεται στην καλή συνεργασία του τριγώνου ασθενής – γιατρός – νοσηλευτής και την φιλοσοφία να αντιμετωπίζεται ο χρόνιος ασθενής ως πολύτιμη και ανεξάρτητη μονάδα.

Επιστημονική Διευθύντρια Νεφρολογικού Τμήματος-Μονάδας Τεχνητού Νεφρού του Θεραπευτηρίου Αθηνών: Μπακιρτζή Τζούλια, Ειδική Νεφρολόγος

Στοιχεία Επικοινωνίας

athenshospital

Διεύθυνση: Ι. Δροσοπούλου 24, Τ.Κ. 11257, Κυψέλη

Τηλ.: 210 8236721-3

Email: info@athenshospital.gr

Βρείτε μας στον Χάρτη

Επικοινωνήστε μαζί μας

Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά

Εγγραφείτε στη λίστα ενημέρωσης

Please enable the javascript to submit this form