Πώς επηρεάζει η ζέστη την καρδιά;

Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος αυξάνεται, ο οργανισμός προσπαθεί να αποβάλει θερμότητα. Τα αγγεία του δέρματος διαστέλλονται, αυξάνεται η ροή του αίματος προς την επιφάνεια του σώματος και ενεργοποιείται η εφίδρωση.

Οι αλλαγές αυτές αυξάνουν το έργο της καρδιάς, καθώς απαιτείται μεγαλύτερη καρδιακή παροχή για να διατηρηθεί η κυκλοφορία και να υποστηριχθεί η θερμορρύθμιση. Την ίδια στιγμή, η απώλεια υγρών μέσω της εφίδρωσης μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση και μείωση του όγκου του αίματος, επιβαρύνοντας περαιτέρω το καρδιαγγειακό σύστημα.

Για έναν υγιή οργανισμό, οι μηχανισμοί αυτοί αποτελούν φυσιολογικές προσαρμογές στη ζέστη. Για τα άτομα όμως με καρδιαγγειακά νοσήματα, η προσαρμογή μπορεί να είναι δυσκολότερη, ιδιαίτερα σε συνθήκες έντονης ή παρατεταμένης θερμικής καταπόνησης.

Όταν η θερμοκρασία αλλάζει απότομα

Η επιστημονική έρευνα δεν εξετάζει μόνο τις πολύ υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά και τη θερμοκρασιακή μεταβλητότητα, δηλαδή τις σημαντικές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας μέσα στην ίδια ημέρα ή από τη μία ημέρα στην άλλη.

Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2025 στο PubMed και περιέλαβε 38 μελέτες διαπίστωσε συσχέτιση μεταξύ μεγαλύτερης θερμοκρασιακής μεταβλητότητας και καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνησιμότητας. Η συσχέτιση ήταν εντονότερη σε ορισμένες ευάλωτες ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι, καθώς και κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου.

Τα ευρήματα αυτά δεν σημαίνουν ότι κάθε απότομη αλλαγή θερμοκρασίας προκαλεί ένα καρδιακό επεισόδιο. Υποδεικνύουν, όμως, ότι οι σημαντικές θερμοκρασιακές διακυμάνσεις μπορεί να αποτελούν έναν επιπλέον παράγοντα καρδιαγγειακής επιβάρυνσης.

Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή;

Μεγαλύτερη ευαισθησία στη θερμική καταπόνηση εμφανίζουν κυρίως οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας και όσοι έχουν ήδη καρδιαγγειακά νοσήματα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης από άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια και άλλες χρόνιες παθήσεις, καθώς και από ασθενείς που λαμβάνουν συγκεκριμένες φαρμακευτικές αγωγές οι οποίες μπορεί να επηρεάζουν την ικανότητα του οργανισμού να ανταποκριθεί στη ζέστη.

Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε την καρδιά μας;

Κατά τη διάρκεια των πολύ ζεστών ημερών, είναι σημαντικό να περιορίζεται η παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη και η έντονη σωματική δραστηριότητα τις ώρες με τις υψηλότερες θερμοκρασίες. Η επαρκής πρόσληψη υγρών και η παραμονή σε δροσερό περιβάλλον συμβάλλουν επίσης στη μείωση της θερμικής καταπόνησης.

Τα άτομα με καρδιαγγειακά ή άλλα χρόνια νοσήματα θα πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού τους. Η φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει να διακόπτεται ή να τροποποιείται αυθαίρετα λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.

Η ζέστη και οι σημαντικές μεταβολές της θερμοκρασίας δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας για όλους, είναι όμως παράγοντες που αξίζει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη όταν υπάρχει αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος. Η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής συμβουλής μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία της καρδιάς κατά τους θερμούς μήνες.